Een stukje geschiedenis.
We gaan terug naar het begin van de 13e eeuw.
Met goedkeuring van hun plaatselijke heer, beschermt een groep mannen hun stad
of dorp, een andere naam voor beschermen is beschutten.
Er werden kruisbogen, handbogen en messen gebruikt en later ook vuurwapens.
De schutterijen waren sterk verbonden aan de rooms katholieke kerk
Om bij een schuttersgilde te komen moest je een belofte afleggen. (ook wel
een eed genoemd)
De eed luide als volgd:
Ook moesten zij de eed van "Broederschap en gouden trouw" afleggen. Je moest dus altijd je mede-schutters helpen en trouw zijn aan het stadsbestuur.
Wie zich niet aan de regels hield werd uit het gilde gestoten dit was niet
alleen een ramp voor de "eer" van de schutter maar ook een erg dure
grap, de schutters hadden voor veel geld een harnas aangeschafd die zij nu niet
meer mochten dragen.
Schutters moesten van ''onbesproken'' gedrag zijn, dus geen misdadiger of boef
zijn.
En alle schutters waren rooms katholiek.
Een nieuwe schutter vas verplicht tot het uitdelen van een traktatie, vroeger
noemde men dit vergansing bijvoorbeeld een vat bier, verder moest er ook
intredegeld betaald worden ook wel inkomstgeld of doodsgeld genoemd. (op
dat doodsgeld komen we straks nog terug)
Vloeken, liegen, met de vuisten slaan, messen trekken en schelden waren
verboden. Voor deze dingen moest men boete betalen.
Natuurlijk moest men goed kunnen schieten . Elke week werdt er geoefend.
Maar het belangrijkste was het koningsschieten. Dit heette de papagaydach.
Wie het laatste restje van de houten vogel, die hoog op een paal zat, eraf
schoot, mocht zich koning noemen. Van het stadsbestuur of de rijken uit
de stad kregen zij geld of goederen. (Vat bier, een varken, kippen of zoiets)
Men was broeders tot in de dood, leden moesten vooruitbetalen voor hun begrafenis
dat noemde men doodsschuld, de schutters droegen hun overleden broeder
naar het graf. In Limburg en Brabant is dit in sommige plaatsen nu nog zo.
Nu gaan we terug
naar Schutterij Oldensaele
Als Oldenzaal in 1249 haar stadsrechten krijgt is er al sprake van een
schutterij, een groep veldwachters en stadswachten die die de mensen in en om
Oldenzaal beschermen tegen boeven en ander gespuis. In deze eeuw is het doel van
de schutterij niet meer het beschermen van de inwoners maar het uitoefenen van
de schietsport volgens de oude regels van de schutterij. De schutters, in het
begin van deze eeuw uitsluitend mannen, schieten op een houten vogel gemaakt van
berkenhout( soms gebruikte met ook elzen of eikenhout) de vogel zat op een
houten paal van 10 a 15 meter hoog.
Voordat de vogel omhoog gezet wordt, doopt de vogelmaker hem met bier.
Nu volgt eerst de optocht door de wijk Aan deze
optocht doen ook de schuttersverenigingen uit de omgeving van Oldenzaal
mee, te weten:
-Sint Marten uit Losser
-Concordia uit Glane
-Schuttersvereniging Overdinkel
-Schuttersvereniging Glanerbrug
- S.V. Gross Heinz (Dld)
Een verschil met vroeger en nu is dat er nu ook vrouwen meeschieten. Er wordt
geschoten met verschillende geweren, het gebruikelijkste zijn karabijnen er
zitten kogels in van 6 of 9 mm. Voor de veiligheid ligt de karabijn in een affuit.
Om de beurt schieten de leden op de vogel
Het schieten gaat volgens een bepaalde volgorde: eerst de linkervleugel, daarna
de rechter, de kop, de staart en daarna pas de romp. Op alle delen van de vogel
staat een prijs. Wie het laatste stuk van de vogel eraf schiet mag zich koning
noemen. De koning kiest zijn koningin en hofhouding. Als een vrouw de vogel
eraf schiet kiest zij een prins-gemaal. Koningspaar en hofhouding worden
begeleid door de adjudant.
De koning wordt gehuldigd door de voorzitter van de vereniging, de aftredende
koning hang de nieuwe koning de koningsketting om.
Niet alleen volwassenen
kunnen schieten voor het koningsschap, voor kinderen is er een apparte wedstrijd.
De winnaar van deze wedstijd wordt jeugdkoning of koningin zij mogen nog
niet schieten met een vuurwapen maar met een luchtdrukgeweer. De jeugdkoning
loopt ook mee in de optocht.
Jeugdleden zijn welkom vanaf plm. 10 jaar.
Zo heeft elke vereniging
zijn koning maar wij kennen ook het keizerschieten.
Van elke vereniging schieten 5-oud koningen voor de titel: Keizer van Twente.
De heersende koning mag niet meeschieten.
Heersende Koning 2011/2012 is Robert Agterbos
Koningen en Koninginnen vanaf 1993 tot nu:
| 1993 | Willie Mulder |
| 1994 | Leo Ankone |
| 1995 | Truus Spit |
| 1996 | Joop Walkot |
| 1997 | Annelies Boswinkel |
| 1998 | Willy Voorhuis |
| 1999 | Desmond Boswinkel |
| 2000 | Willie Mulder |
| 2001 | Tonny Pleyhuis |
| 2002 | Joop Berendsen |
| 2003 | Jolanda Hesselink |
| 2004 | Jan ter Brake |
| 2005 | Theo Weijering |
| 2006 | Marleen Waalderink |
| 2007 | Hennie Nijhuis |
| 2008 | Rene Bouma |
| 2009 | Emiel Wassing |
| 2010 | Roy Kers |
| 2011 | Robert Agterbos |